Αναρτήθηκε από: vlassisn | 26/10/2009

Η Εκκλησία γίνεται όταν ανοίγεται

Tο καλοκαίρι που μας πέρασε, διάβασα το βιβλίο του Θανάση Παπαθανασίου «Η Εκκλησία γίνεται όταν ανοίγεται» (εκδόσεις Εν Πλώ) και σκέφτηκα να καταγράψω μερικά σχόλια και παρατηρήσεις μου επ’ αυτού. Ποιό είναι το θέμα του βιβλίου;  Πολύ χοντρικά, είναι μια συλλογή θεολογικών κειμένων για την ιεραποστολή.

 Η γενική μου εντύπωση είναι πως το βιβλίο είναι πολύ καλό, ειδικά σε ορισμένα του σημεία (π.χ. κείμενο «Σισώης και Αλέξανδρος»). Είναι επίσης εξαιρετικά χρήσιμο, με την πιο θετική έννοια του όρου, δηλαδή με την έννοια ότι προβληματίζει και γεννά αφορμές για περαιτέρω ψαξίματα, διαβάσματα κλπ. Στα θετικά, από πλευράς έκδοσης – επιμέλειας, είναι ότι έχει γίνει σημαντική δουλειά ώστε να γίνει πιο «ενιαίο» και λιγότερο συλλογή άρθρων και ομιλιών. Σε αυτό π.χ. βοηθά η κοινή αρίθμηση στις παραπομπές, το ξαναδούλεμα κειμένων, η «επικαιροποίηση» της βιβλιογραφίας κλπ. Επίσης θεωρώ ότι ως έκδοση είναι πολύ καλαίσθητη.

 Ένα από τα θετικά του βιβλίου, είναι ότι τα θέματα της ιεραποστολής αγγίζονται από αρκετές πλευρές, κάτι που νομίζω ότι έχει ανάγκη η θεολογία στις μέρες μας. Έχω την αίσθηση ότι παρά-έχει χωρισθεί σε κλάδους και αυτό ενώ βοηθά στην ερμηνεία σε βάθος, στερεί από την πληρότητα που θα έπρεπε να έχει (ειδικά σε βιβλία που απευθύνονται στον πολύ κόσμο). Εδώ αυτή η παγίδα αποφεύγεται σε μεγάλο βαθμό: το να μιλάς π.χ. για τους ασκητές της ερήμου ως πρότυπα ιεραποστολής (είσοδος στην έρημο), είναι κάτι που και τονίζει ότι η έννοια της ιεραποστολής αποτελεί το «είναι» της Εκκλησίας, αλλά και βοηθά στο να ενωθούν δύο «κόσμοι» φαινομενικά ξεχωριστοί (ασκητική / αναχωρητική παράδοση vs ιεραποστολή). Τέτοιες πολύ-πρισματικές αναλύσεις και διεπιστημονικές θεολογικές προσεγγίσεις, είναι άκρως απαραίτητες σήμερα.

 Επίσης θεωρώ πολύ σημαντική την εξής «λεπτομέρεια». Αν λίγο προσέξεις τα κείμενα και ιδιαίτερα τις παραπομπές, καταλαβαίνεις τι γιγαντιαίων διαστάσεων εξελίξεις υπάρχουν (και) στη θεολογία στον ευρύτερο χριστιανικό κόσμο. Αυτό σε αναγκάζει αν μη τι άλλο, να είσαι λιγότερο αφοριστικός για τους «άλλους», περισσότερο ταπεινός για σένα. Σε αναγκάζει να βγεις από την ψευτο-αυτάρκειά σου και να ξεμυτίσεις στο πέλαγος…με δουλεμένη όμως πρόταση προς κατάθεση…

 Αν κάτι δεν μου άρεσε στο βιβλίο, θα έλεγα ότι μοιάζει να είναι (σκόπιμα ίσως) αρκετά «ανοιχτό» προς την ερμηνεία. Δηλαδή, δεν είναι εύκολο να κατανοήσει ο αναγνώστης τον κεντρικό άξονα του (π.χ. δεν είναι απαραιτήτως ευνόητο ή σαφές στον αναγνώστη πως σχετίζεται ένα κείμενο για τη θεολογία του Φλωρόφσκυ, σε βιβλίο ιεραποστολής). Εντύπωσή μου (ίσως εσφαλμένη) είναι ότι ο κεντρικός άξονας είναι ο εξής (πολύ σχηματικά): η ιεραποστολή ανήκει στη «φύση» της Εκκλησίας, στο «είναι» της. Και πεδίο όπου ασκείται η ιεραποστολή, είναι (όχι η «Αφρική», αλλά) η ιστορία. Αυτό κατάλαβα από τη δική μυο ανάγνωση, αλλά μπορεί και να πέφτω έξω. Προσωπικά είμαι υπέρ της πιο μεγάλης σαφήνειας, που θα βοηθούσε τον αναγνώστη να προσεγγίσει καλύτερη τον κεντρικό άξονα. Αυτό ίσως θα μπορούσε να γίνει με μια μικρή εισαγωγή ανά ενότητα, ή με ένα τελικό κείμενο γραμμένο ειδικά για το βιβλίο, όπου θα ανακεφαλαιώνονται τα προηγούμενα.

 Επίσης και παρά το ότι έχει γίνει δουλεία για να είναι το βιβλίο πιο ενιαίο, σε κάποια σημεία είναι εμφανές ότι πρόκειται για συλλογή κειμένων, είτε επειδή νοήματα επαναλαμβάνονται, είτε επειδή κάποια κείμενα είναι πιο δουλεμένα από άλλα. Αυτό νομίζω ότι σε επόμενη έκδοση ίσως θέλει παραπάνω προσοχή.

 Κλείνω με κάποιες επισημάνσεις τις οποίες θεωρώ πολύ σημαντικές για μελλοντική επεξεργασία θεολογική, από τη σύγχρονη θεολογία:

  •  Βασική άποψη του συγγραφέα, φαίνεται πως είναι η «εγκαινιασθείσα, αλλά μη ολοκληρωθείσα» Βασιλεία. Αυτό είναι αλήθειά ότι αρχικά με εξέπληξε, υπό την έννοια ότι θεωρούσα πως η Εκκλησία είναι η φανέρωση της Βασιλείας. Νομίζω ότι χρειάζεται να αναλυθεί περισσότερο ως θεολογία, ειδικά υπό το πρίσμα του ευαγγελικού «εντός υμών εστί».
  • Επίσης, σε κάποιο σημείο αναφέρεται (στο κείμενο περί Φλωρόφσκυ) ότι οι σύγχρονες επιστήμες θέτουν νέους ντετερμινισμούς, τους οποίους η θεολογία δεν μπορεί να αντιπαρέλθει τόσο εύκολα (αν θυμάμαι καλά τη διατύπωση). Αυτό είναι όντως αλήθεια και νομίζω ότι είναι πεδίο στο οποίο η θεολογία πρέπει να δουλέψει πολύ.  
  • Κάπου επίσης γίνεται παραπομπή σε σχόλιο μελετητή, ότι απέναντι στην παγκοσμιοποίηση μπορούν να «αντιπαρατεθούν» κυρίως παραδόσεις που κοιτούν προς τα εμπρός. Τι όμορφη σκέψη !  Η Εκκλησία με την εσχατολογική προοπτική της, να συνδιαλέγεται και να στέκεται κριτικά απέναντι στην παγκοσμιοποίηση (και όχι μια φοβική Εκκλησία, γαντζωμένη στο παρελθόν…). Οπωσδήποτε πρέπει να δουλευτεί ξεχωριστά αυτή η σκέψη και η προοπτική.

 Με δύο λόγια (γιατί τα παραπάνω ήταν πάνω από δυο λόγια …) συνιστώ το βιβλίο αυτό. Χρειάζεται όμως αφιέρωση σε χρόνο και σκέψη για να αξιοποιήσει κανείς το πολύ πλούσιο υλικό που μας παρέχει προς κατάρτιση και προβληματισμό ο συγγραφέας.

 Βλάσης Νικολαίδης.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Kατηγορίες

Αρέσει σε %d bloggers: